• “Merkez Efendi’yi Yazmanın Sevincini Yaşıyorum”
    “Merkez Efendi’yi Yazmanın Sevincini Yaşıyorum”
  • Yusuf Ömürlü ile Mülâkat
    Yusuf Ömürlü ile Mülâkat
  • Dr. Cahit Öney ile Mülakat
    Dr. Cahit Öney ile Mülakat
  • Suad Alkan ile Sanat Merkezli Bir Konuşma
    Suad Alkan ile Sanat Merkezli Bir Konuşma
  • Mehmet Halistin Kukul İle Mülakat
    Mehmet Halistin Kukul İle Mülakat
  • Yardım: “Kedili Hayat, Çok Daha Anlamlı”
    Yardım: “Kedili Hayat, Çok Daha Anlamlı”
  • Yardım: “Kedili hayat, çok daha anlamlı”
    Yardım: “Kedili hayat, çok daha anlamlı”
  • Turgut Güler ile Mülakat
    Turgut Güler ile Mülakat
  • Yücel Çakmaklı ile Yapılmış Eski Bir Mülâkat
    Yücel Çakmaklı ile Yapılmış Eski Bir Mülâkat
  • Münevver Meriç: “Cem Sultan’ı iyi tanımalıyız”
    Münevver Meriç: “Cem Sultan’ı iyi tanımalıyız”

YAZARLARIMIZ

Eklenme Tarihi: 8 Eylül 2020, Salı 06:50 - Son Güncelleme: 12 Eylül 2020 Cumartesi, 15:08
Font1 Font2 Font3 Font4
Türkçeyi Doğru Kullanıyor muyuz?

 

 

Dilimizde yaşanan sorunların başında her zamanki gibi söyleyiş bozuklukları geliyor. Türkçe kökenli sözlerde telaffuz hataları fazla görülmüyor.

 

Yabancı dillerden alınan alıntı sözlerde telaffuz bozukluğuna sıkça rastlıyoruz.

 

Bunlardan kurtulmak için kullandığımız sözün doğru telaffuzunu seslendirmemiz gerekir. "Beka" (..) değil "bekaa" (.-), "nema" değil "nemaa" (-.), "Kasım" (..) değil "Kaasım" (-.), "Davut" (..) değil "Daavut" (-.), "Hamit" (..) değil "Haamit" (-.) demeliyiz.

 

Ne yazık ki, televizyon ve radyolarda dinlediğimiz spikerlerin bazıları bu hataları sıkça yapmaktadır!

 

Bir zamanlar

 

Bir zamanlar Hıncal Uluç da başkenti Quito olan ülkeye  "Ekvator" der, ülkenin

adının "Ekvador" olduğunu uyaran Türkçe Gönüllüleri-Dil İzleme Grubu'na

şiddetle saldırırdı; ta ki Dünya Üçüncüsü olduğumuz Futbol Şampiyonası'na

kadar.

 

O zamanlar NTV'de yayımlanan ve Kenan Onuk, Haşmet Babaoğlu ve Hıncal

Uluç'un katıldığı "90 Dakika" adlı programda Haşmet Babaoğlu'nun, "Bu akşam

Ekvator'un maçı var" demesi üzerine Hıncal Uluç'un celallenerek, "Ülkenin adı

Ekvator değil, Ekvador'dur diyene kadar!

 

Geç de olsa Hıncal Uluç'a "Ekvator" ile "Ekvador" arasındaki farkı öğretmenin

mutluluğu içindeyiz.   

 

Bunlar da Kısa Kısa

 

* Aziz Üstel, Star, 22.08.2020: "Ağustos'un bizim için önemini bir kez daha gördük."

Gün, ay ve mevsim adları özel değildir. eklerin, kesme işareti ile ayrılmasına gerek yoktur!

 

 

*  Abdullah Çiftçi, CNN Türk, 14.08.2020/22.18: "Yenilebilir enerji…"

Abdullah Çiftçi, "yenilenebilir enerji" yerine "yenilebilir enerji" diyor, hem de defalarca… 

 

*   Burhan Ayeri, Yeniçağ, 25.08.2020: "Kantarın topuzunu kaçırdıkça kaçırıyor."

Sevgili kardeşimiz de "topuz" ile "top"u karıştırıyor! 

 

*  Cem Küçük, Türkiye, 15.08.2020: "Zaten sonra tahliye oldu."

Tahliye olunmaz. Bir kişi ceza evinden tahliye edilir!

Tahliye etmek: "Tutukluyu serbest bırakmak." (TDK)

 

*   Esat Arslan, CNN Türk, 23.08.2020/21.38: "Kaya gazından sonra…"

Hiç araştırma yapmadan "kayaç"(şist/şeyl) gazı"na "kaya gazı" diyenler hızla çoğalıyor!

 

* Meryem Aybike Sinan, Türkiye, 17.08.2020: "Sevgisizlik hat safhada…"

Had yerine hat kelimesini kullanma sırası Meryem Aybike Sinan'a gelmiş olacak ki…

 

*  Sabri Balaman, Yeni Akit, 11.08.2020: "Sn. Erdoğan, Fatihler, Yavuzlar ve Kanunilerin arkasında hep hocaları vardı."

Benzerleri anlamı veren "lar", "ler" kesme imi ile ayrılır. (Örnek: Fatih'ler)

 

Kural

 

"Türkçede sert ünsüzlerden “p – ç – t – k” ile biten bir sözcüğe ünlü ile başlayan bir ek getirildiğinde, bu sözcüğün sonundaki ünsüz yumuşayarak “b – c – d – g”ye dönüşür. Bu kurala ünsüz değişimi ya da ünsüz yumuşaması denir.

 

p ünsüzü → b ünsüzüne,

ç ünsüzü → c ünsüzüne,

t ünsüzü → d ünsüzüne,

k ünsüzü → g veya ğ ünsüzüne dönüşerek yumuşar. 

 

» dolap  -ı      → dolabı

» ağaç – ı       →  ağacı

» kağıt – ı      →  kağıdı

» çocuk  – u   →  çocuğu"  (dilbilgisi.net)

 

 

SÜRÇÜLİSAN ETTİYSEK AFFOLMAYA… 


» YAZARIN DİĞER YAZILARI


BU YAZIYLA İLGİLİ YORUM YAZIN