• Kâzım Yetiş: “Yahya Kemal bizi tarihimizle barıştırdı”
    Kâzım Yetiş: “Yahya Kemal bizi tarihimizle barıştırdı”
  • BEŞİR AYVAZOĞLU İLE YAHYA KEMAL HAKKINDA MÜLAKAT
    BEŞİR AYVAZOĞLU İLE YAHYA KEMAL HAKKINDA MÜLAKAT
  • Şerif Benekçi: “Hümanizm, Batı insanları içindir.”
    Şerif Benekçi: “Hümanizm, Batı insanları içindir.”
  • Eyüp Güzel: “Selahaddin Eyyubi’yi Okuduktan sonra Bende Kudüs Merakı Başladı”
    Eyüp Güzel: “Selahaddin Eyyubi’yi Okuduktan sonra Bende Kudüs Merakı Başladı”
  • Sevda Dursun: Camiamızın erkeklerine kırgınım
    Sevda Dursun: Camiamızın erkeklerine kırgınım
  • Üstün İnanç: “Yakın geçmişimizde yaşanan bir dram beni romancı yaptı”
    Üstün İnanç: “Yakın geçmişimizde yaşanan bir dram beni romancı yaptı”
  • Yaşar Karayel: “Vakıflar bizim yitik malımız, yitiğimize sahip çıkmalıyız”
    Yaşar Karayel: “Vakıflar bizim yitik malımız, yitiğimize sahip çıkmalıyız”
  • Mert Hakan: “Radyo iyi bir arkadaş, ondan vazgeçmeyin”
    Mert Hakan: “Radyo iyi bir arkadaş, ondan vazgeçmeyin”
  • Mehmet Nuri Yardım: “Yazmak bir bakıma Kızıl Elma’ya doğru yürümektir”
    Mehmet Nuri Yardım: “Yazmak bir bakıma Kızıl Elma’ya doğru yürümektir”
  • Fatih Kılıçarslan: “Madde bağımlılığının bir arka planı var”
    Fatih Kılıçarslan: “Madde bağımlılığının bir arka planı var”

YAZARLARIMIZ

Ayşei Yasemin Yüksel
Ayşei Yasemin Yüksel
Eklenme Tarihi: 13 Şubat 2017, Pazartesi 00:16 - Son Güncelleme: 28 Mart 2018 Çarşamba, 22:38
Font1 Font2 Font3 Font4
Uzak sözler ve o aynı öğüt

10154462_1432305593695266_3991617942767192155_n
Ayşei Yasemin YÜKSEL
Bir laf var, Aksaray’ın Yeşilova’sı kadınlarının, çok severim. Dobra. Hala ilk ağızdan çıktığınca. Anadolu ağzı.  Anadolu insanının sözü. Yalın. Özetten de kısa. Apaçık, aklı hiçe saymayan. Şartları küçümsemeyen; ama irdeleyen. İnsanca ve sabrın kendince haliyle.
Demiş ki Anadolu kadını o an çözemediği şeyler için; “Ağlayak da gözden mi olak?”  İlk bakışta, duygusuz, duyarsız hatta daha ötesi sırf gözlere kıyılamıyor gibi algılanabildiğinden alabildiğine bencil gözüken bu laf, ne duygusuz, ne duyarsız. Ne de bencilliğe okkalısından bir vurgu. Aklı değil yakınmayı, şikâyeti, sırf ağlamayı yeğleyenlere  “dur hele bir, bir de aklını hatırla” diyor. Anlayanlar, o yüzden çok seviyor bu lafı.
Var mı bu formülün üzerine yeni bir denklem kurabilecek? Var mı çözümsüzlüğün girdabını kendi gözyaşlarıyla daha da besleyenler içinden yepyeni bir denklem salık verecek?
Ağlıyoruz;  yetişkini, yaşlısı, genci, çocuğu, çalışanı, işsizi. Kadınlı erkekli, analı babalı, kırkı çıkmamış bebekten kırk günlükken açlıktan ve soğuktan donarak ölen bebeğe, asker  annesinden, haberleri dinleyenlere. Kâh gizlide saklıda kâh gülerken. Ağlıyoruz seller olup, bardaktan boşanırcasına yağan yağmur gibi. Ağlıyoruz, dertlisi de teselli vereni de sadece kendimiz olarak.
Hangi ağlayan gözlerin sahibi, ağlamanın çare olmadığını gördükten sonra dedi acaba bu sözü? Ağlamak dertlerine çare olmayınca, çare olacak bir şeyler bulmak aklına geldiğinde söylemiş olmalı…
Ağlamış ağlamış, gözlerinde  yaş kalmayınca  ağlamakla elden bir şey gelmediğini görmüş  demek ki. “Çözüldü mü içinden çıkamadığım sorunlar; yoluna girdi mi yolunda gitmeyenler; çıkageldi mi gurbettekiler, ötelere göçenler; ödendi mi borçlar harçlar; iş bulabildi mi oğlan, atanabildi mi öğretmen kız?” diye düşününce aklın, gözyaşından yeğ olduğunu kesinkes hatırlamış olmalı.
Tek yol ağlamak değil o zaman bir çıkmaza düşünce. “Ağlamaktan başka yol var mıdır?”, “Ne yapılabilir ağlamaktan başka?” yaklaşımı,  yapılacak bir şeyler gerçekten olduğunda ona giden yol olabilir. Her koşulda yapılabilecek bir şey var mıdır peki? Olmayabilir. Diyelim ki o gün inşaatlarda iş bulamadığından cebinde beş kuruşu olmayanlar ya da sahibi olmadığı taksideki bir günlük kazancı gasp edildiğinden evine ekmek götüremeyenler için yapılacak hiçbir şey yoktur ağlamaktan başka. Eline o günkü rızkını tutuşturacak birileri olmadıkça onların elinden ne gelebilir ağlamak dışında?
Eğer oturup dilenmekse son çözüm, bu bir yoldur. Ama bunu herkes yapamıyor. Ve yapabilenlerin hemen pek çoğunun da böylesi ihtiyaç içindekiler değil banka hesapları kabarık ve sahip oldukları tapu sayısı hayli yüksek kimi böylesi duygu sömürücülüğünü meslek edinmişler olduğunu sıkça okuyup izliyoruz.
“Ağlayak da gözden mi olak?”  gibi öpöz bizim lafımıza uzaklardan bir pekiştirici gelmiş.  Aynı şeyi ayrı sözcüklerle anlatmış. Birbirlerine uzak bu iki söz, içerikte birbiriyle iç içe geçmiş.  Denmiş ki o sözle “ya bir yol yapacaksın ya da bir yol bulacaksın”. Yani otur da ağla öğüdü yok, “ağlamayı ve gözünü harap etmeyi bırak. Ağlamak yerine içinden çıkılmaz haldeki şu koşullar için yapılacak bir şeyler var mı, neler yapılabilir  diye şöyle bir bakın”  öğüdünde bulunur biri. Öteki de varsa eğer bu şartlarda yapılabilecek şeyler, gözlerin o yolu görmeye, bulmaya çalışsın” demektedir. Ağlamayı mı yoksa içinde bulunulan çetrefilli şartları ağlatmayı mı yeğlemek?  Bu incelik, tümden akla kalmış. Ve her iki birbirinden uzakta söylenmiş; ama anlamca birbirine en yakın laf, apaçık aklı öğütlemekte.
İki öğütte de ipin ucunu bırakmamak salık veriliyor… Belki uç elde bile değilken hatta. Yumakta kaybolmuşken. İpin ucunu bulayım derken koskoca yumak kördüğüm haline gelmişken belki de… Ya Gordion’un düğümü hatırlanacak o zaman ya da düğüm çözme ustalığına soyunulacak.
Her şeyin bir ucu, bir başı vardır. Bir şeyin başlama noktasında olmadan bitme noktasına varılamaz çünkü. O zaman başlama noktasında olmayı istemek, ya bir yol bulma ya da bir yol yapma kararlılığı demektir.
Elbette çıkar yolu olmayan haller var. En somut örnekleri kimi acı veren kayıplar, evsizler. Herkesin başını sokacak bir göz odacığı olmalıyken kış ayazının en korkuncunda parktaki banklarda barınmaya çalışanlar var. Yağmurdan, tipiden, kardan, buz gibi soğuktan bankamatik kulübelerine sığınanları elbette bir yol bulmuş olarak görmeyiz de göstermeyiz de. Öğüne öğüne. Ancak en çaresiz anlarda bile çaresizliğin çareler aramaya ittiğine örnek olarak yazmadan da geçemeyiz onları.  Zira karşımızda dağ gibi bir gerçek olarak duruyor bu olgu.
“Ağlayak da gözden mi olak?” denilemeyecek şeyler olmaz mı hiç onca olan biten arasında? Diyelim ki anaların acıları. Evlatların kundaktayken anasız babasız kalmaları. İnsanın insana hatta hayvana, bebeğe, gencecik kızlara, kadınlara, ayrımsız gayrımsız çocuklara, yaşlılara, doğaya ettiği… Kadınların uğradığı şiddetler sonunda hayattan kaymaları, yakılan ormanlar, kirlenen doğa ve nicesi mesela.
Ağlamak güzeldir, insancadır, evet deee… Ağlamak, her seferinde söz dinleyen uysal bir işlev değildir. Başına buyruk  anları olur. Ne aklı dinler ne kalbi. Kalp ağlıyorsa zaten, akıl  barajı o taşkının önünde yıkılmadan ne kadar dayanabilir ki?
Ağlamak, hayatın gerçeğiyken yalancıktan hayatlar olan dizilerin de huyu suyu. Ne kadar çok ağlayan varsa bir dizi o kadar seviliyor. Neden öyle ki? Bunca kalabalıkta halini bir kendi bilip, kendi kendine gözyaşlarıyla yaşayanlar çokça olduğu için mi?
Şimdi ağlamak, yüreğin akla baskınıyken,  “ağlayak da gözden mi olak?” diyebilenlerin ağlamak yerine  yılmayıp, didinmekle  düzlüğe çıkılabileceğini anlatmaya çalıştıklarını anlamazdan gelip bir de onları iyimser olarak yaftalayıp  “Pollyanna mısın, nesin?” mi diyeceğiz? Yoksa bir şeye alışılmışın dışında başka yaklaşımlar da olabileceğini gösteren bu sözü duymuş olduğumuza sevinecek miyiz?
“Ağlayak da gözden mi olak?” anlayışı,  ağlamakla çözüm bulunamadığını,  mutluluğun kapıyı çalmadığını ya da sorunların hallolmadığını vurgulamakta değil midir? Bu lafla “çözümü tek ağlamakta aramayın, neler yapılabileceğine bakın biraz da” denmek istendiğini görmezden, duymazdan gelmek, bu sözle anlatılmak istenene haksızlık yapmak olur.  Böylesi arı, duru, ölçülü ve ilk ağızdan nasıl çıktıysa hala öyle söylene gelen öğüt, anlamını kavramaya çalışmayıp baştan savılacak bir öğüt olmamalı.
Ağlamanın fayda etmediğini gördükten sonra sil baştanlara dönmektense, en başından doğru yaklaşım daha akıllıca ve yeğ değil midir?
 


» YAZARIN DİĞER YAZILARI


BU YAZIYLA İLGİLİ YORUM YAZIN