• Kâzım Yetiş: “Yahya Kemal bizi tarihimizle barıştırdı”
    Kâzım Yetiş: “Yahya Kemal bizi tarihimizle barıştırdı”
  • BEŞİR AYVAZOĞLU İLE YAHYA KEMAL HAKKINDA MÜLAKAT
    BEŞİR AYVAZOĞLU İLE YAHYA KEMAL HAKKINDA MÜLAKAT
  • Şerif Benekçi: “Hümanizm, Batı insanları içindir.”
    Şerif Benekçi: “Hümanizm, Batı insanları içindir.”
  • Eyüp Güzel: “Selahaddin Eyyubi’yi Okuduktan sonra Bende Kudüs Merakı Başladı”
    Eyüp Güzel: “Selahaddin Eyyubi’yi Okuduktan sonra Bende Kudüs Merakı Başladı”
  • Sevda Dursun: Camiamızın erkeklerine kırgınım
    Sevda Dursun: Camiamızın erkeklerine kırgınım
  • Üstün İnanç: “Yakın geçmişimizde yaşanan bir dram beni romancı yaptı”
    Üstün İnanç: “Yakın geçmişimizde yaşanan bir dram beni romancı yaptı”
  • Yaşar Karayel: “Vakıflar bizim yitik malımız, yitiğimize sahip çıkmalıyız”
    Yaşar Karayel: “Vakıflar bizim yitik malımız, yitiğimize sahip çıkmalıyız”
  • Mert Hakan: “Radyo iyi bir arkadaş, ondan vazgeçmeyin”
    Mert Hakan: “Radyo iyi bir arkadaş, ondan vazgeçmeyin”
  • Mehmet Nuri Yardım: “Yazmak bir bakıma Kızıl Elma’ya doğru yürümektir”
    Mehmet Nuri Yardım: “Yazmak bir bakıma Kızıl Elma’ya doğru yürümektir”
  • Fatih Kılıçarslan: “Madde bağımlılığının bir arka planı var”
    Fatih Kılıçarslan: “Madde bağımlılığının bir arka planı var”

YAZARLARIMIZ

Ayşei Yasemin Yüksel
Ayşei Yasemin Yüksel
Eklenme Tarihi: 23 Kasım 2016, Çarşamba 23:33 - Son Güncelleme: 28 Mart 2018 Çarşamba, 22:42
Font1 Font2 Font3 Font4
Ay Işığında, Pusda ve Gün Işığında Ruh

10387060_785253338166533_7953559675390236691_o
Ayşei Yasemin YÜKSEL
Yazı başka, yazışma başka… Yazı, klasiklerden şiirine dek. Yazışma, sadece bir meseleyi anlatma. Gün, tarih, konudan ibaret. Birkaç ayrı elden imzalanarak onaylamalı da hem. Dilekçe hesabı. Yani yazanı, işleme koyanı, cevaplayanı falanı filanıyla edebi yanı yok; hatta adı evrak böyle kağıtların. Yeri kütüphanedeki romanların, şiir, öykü, deneme kitaplarının arası değil; arşiv. Kitaplar ciltlenir; yazışmalar dosyalanır. Yani kestirmeden düz ovaya da “yazı” denilir, mürekkebi duygu dalgalı denizler olan öykülere de.
Her kağıda yazılanı edebi yazı sanıp, onun yazı mı yazışma mı olduğunun şaşırıldığı anlara hiç denk geldiniz mi? Elbette elektrik faturası da üzeri yazılı bir kağıttır; ama edebi değeri yoktur. Yani sıralı bir bilgilendirme, duyuru gibidir. Kavramları kodlayabilmek, bireysel gelişmişlikte yol kat etmişliğin göstergesi.
Kütüphaneler dolusu eserlerin bir kısmı edebidir. Bir kısmı da diyelim ki ansiklopediler, bilimsel araştırmalar edebi değil ancak önemli bilgileri içeren yayınlardır. Yani kağıt ve yazı ikilisinin “yazı” isminde bir evlada sahip olmaları edebi nitelikli yazmak anlamına gelmez. Yazmak, başkadır. Yazmak, kağıt, kalem ve kalemi tutanın üçlünün ürünüdür. Aslında kalemi tutanın ürünüdür de o ürünün görünürlüğü ille de kalem, kalemin okunurluğu da ille de kağıt istediğinden üçlü  desek… Üçün bir olma hali, adına şiir, öykü, roman, deneme denilen cinsten yazıdır. Niteliği besbelli. Böyle yazılar, faturalar gibi posta kutularında bulunmaz. Bulunsa bulunda kitapevi raflarında ya da köşelerde bulunabilir. Adrese gönderilmez; ona gelinir.
Az ya da çok, bir şeylere karşı eğilim ile doğuyoruz. Bu eğilim, artık açık açık kendini gösterdiğinde neye yetenekli olduğumuz ortaya çıkıyor böylece. Birinde bir şeye yetenek olabilir, hem de o yetenek ile ünlenmiş, namlanmış insanlarınkinden de fazla fazla olabilir üstelik. Fazla yeteneğin de yapabileceği fazla şey olmayabilir yeteneklerin üstüne üstüne gidilmeyen anlayışlarda. Öyle ortamlarda olması gereken başka şeyler de var yani, yeteneğin yanı sıra. Arkadaki rüzgarın gücü diyelim ki… O yeteneğe yelken olabilmek… Fırsat sağlanması… Ne güzel yetenekler bu saydıklarım bir yeteneğin önünü açabilmek için. Ama nerde? Eğer olsaydı belki kaç Shakespeare çıkacaktı bizden kim bilir.
Güttüğü sürünün başındaki çobanın atının tüyünden fırça yapıp tablolar ortaya koyduğunu okuruz zaman zaman. Ya da kimin söylediği artık çoktan unutulmuş yanık bir türküdeki sözlerin nasıl bir edebi şölen yaşattığı çok olmuştur kulaklarımıza, ruhumuza. Yetenek olsa da yeteneğin üstüne gün ışığı vurmuyor, pus çöküyorsa o yetenek sahibine acı verir. Çünkü yetenek denilen şey kıpır kıpır bir şeydir. Resim yeteneği olan biri, amfide bir  dersi dinlerken ille önündeki kağıda çiziktirecek; çobansa eğer resme eğilimi olan, o da yerden aldığı bir dal ile toprağa bir şeyler çizecektir. Yetmedi tandırdan aldığı odun közleri, kömür parçası ile kayalara resim döşeyecektir. Ya da sözeyse eğilimi, deyişler, türküler dökülecektir ağzından. Eskiden kadınların uyumayan çocukların uykusu gelsin diye müthiş bir kurguyla bir çırpıda uydurdukları, çocukların ağzı açık dinledikleri masallar, nasıl edebi yetenekli ninelerin, annelerin olduğunu gösterir. Onca masalı, sıra dışı  öyküyü bulup buluşturduklarına bakılırsa adlı sanlı pek çok öykücüden de hiç geri kalır yanları yoktu onların. Ki öylesi hem de peşi sıra anlatılagelenlerin en ünlüsü Bin bir Gece Masallarıdır. Kahraman yine bir kadın. Şehrazat.
Bir bakarsınız cerrahtır biri eğitimiyle; ama ruhu başkadır. İçi besteci oysa. Gel gör ki eğitimi ayrı alanda, elleri neşterli. Ama ne besteler yapar bir bakarsın  udun tellerine. Kanunlara, tamburlara.
Bir bakarsınız nükleer tıptır uzmanlığı; ama iş çıkışı nefesini kesen o meslekten  kendi iç dünyasındaki yatkınlıklarına kaçar. Nefesini elindeki  “ney”e solur bu kez. Ya da bir pena sözcülük eder anlatacaklarına, gitarının tellerine vurduğunda.  Bir bakarsınız hukuktur eğitimi; ama bir roman yazar okunmaya doyulamaz. Mühendistir; ancak pek çok edebiyatçıyı geride bırakıp yazdığı roman ile ödüller toplar.
Para, bir yerde esir ediyor herkesi belli saatler boyunca hayatı sürdürebilmek için. O saatler yaşamın bloke olmuş saatleridir haliyle. Yani üstüne beton dökülmüş saatlerde. Hayatımızın sürmesi için içselliğimizden uzak; ama işe vakfedilmiş saatlerde. Ruhunuzla değil de cismen olursunuz o ortamlarda. Yaşam kalitesi, beslenme, barınma, giyim kuşam, ısınma falan falan derken bunlar için belli bir harcama, gider mutlak gerekli. Parayı sevin sevmeyin o kadar için mutlak cepte belli bir tutarın olması şart. O tutar, sizi gönüllü esir tutar hayatınızı kazanmak doğrultusunda.
Hayat, çalışarak kazanılır. Nüfus ve iş konusundaki verilerin gerçekliği içindeyken işi olanların artık sevdiği mi sevmediği mi yoksa tabiatına, yeteneklerine uygun mu değil mi irdelemesini yapması bile ona hak görülemeyecek bugünün koşullarında yatkınlıklar, yetenekler başka iklimken para için çalışılan işler bambaşka iklimler olabilir. İçinizdeki gülleri, çiçekleri yeşerteceğiniz topraklarda olamazsınız yani beton dökülmüş saatlerde. Eğer doğuştan o iş için yaratılmışsanız ne ala. Çok iyi bir denk geliş o zaman bu hal. Ama böylesi denk gelişler dışındakiler, kafesteki kuş misalidir. Kuşturlar kuş olmasına da; ama kafestedirler. Uçamazlar. Konacak dalları yoktur bloke saatlerde.
Yani kupkuru bir sünger olmak var bir işe, başlangıca adım atarken dümen suyuna girdiği suyu emebilecek bir de zaten su emmiş bir sünger olmak var ki suyun derinliğinden koparılıp çıkarılmış. Zaten su emmiş haldeyken başka hangi suyu emebilecektir ki? O sünger,  artık sudan çıkmış balık gibidir olsa olsa böylesi ikilemlerde.
Bu ikilem,  asla işlerimizi sevmiyoruz anlamına gelmez. İşlerimizi çok seviyoruzdur; ama ruhumuz diyelim ki bankacı değil batik sanatçısı, bahçıvan, heykeltıraş olmak için yaratılmıştır. Ya da kilden çömlek yapmak için. Yahut da çiftçi ruhluyuzdur alabildiğine uzanan göğün altında. Başaklar, çavdarlar, kayısı ağaçları, zeytin ağaçları, nar ağaçları, dutluklar içinde çalışmayadır eğilimimiz. Oysa beton duvarlarla çevrili, gün ışığının küskün olduğundan güpegündüz elektrikle aydınlanan  beton  saatler ortamında o anları ruhumuzla değil akıl ve cismimizle yaşarız. Yani sacayağı, bir noksan tutunur bastığı yere belki de. Ancak bunu kanıksadığımız, gerçeklerin farkındayızdır; o saatlerde ruhumuz bizden uzakta olduğunu da biliriz. Cismimiz gün ışığındayken ruhumuz ay ışığı altındadır yani. Ay ışığı, uykunun eş anlamlısıdır, ruhun pus altında kalmasıdır.
Ne zaman kendi bilgisayarımızın başına otururuz o saatler dışındaki anlarda ya da tuvalimizin karşısına geçeriz ya da elimize bir ney alıp üfleriz o zaman  ruhumuz ay ışığı kafesinden gün ışığına uçar. Ve istediği bir dala konar. Ruhu besteci olandan bir beste, ressam olandan bir çizim, bahçıvan olandan saksılara dikilen meyve ağaçları, sebze tohumları, yazar olanlardan da yepyeni denemeler, öyküler dökülür yatkınlıkların sırasının gelmiş olmasının sevinciyle.


» YAZARIN DİĞER YAZILARI


BU YAZIYLA İLGİLİ YORUM YAZIN